به گزارش سرویس اقتصادی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ایران در شرایطی که تنشها میان این کشور و اسرائیل بهشدت افزایش داشته و حملات نظامی علیه زیرساختهای هستهای و موشکی آن توسط رژیم غاصب صورت گرفته است، موضوع بستن تنگه هرمز را بهعنوان یک گزینه دفاعی جدی مطرح کرده است.
این تنگه که بهعنوان یکی از مهمترین گلوگاههای انتقال نفت در جهان شناخته میشود، نقش بسیار کلیدی در تجارت جهانی انرژی ایفا میکند و همواره بهعنوان اهرمی ژئوپلیتیکی برای ایران در مقابله با تهدیدات خارجی و حفظ حاکمیت منطقهای به شمار میرود.
در صورت تشدید درگیریها بین ایران و اسرائیل و به دنبال آن ورود مستقیم آمریکا به یک جنگ تمام عیار علیه جمهوری اسلامی ایران یکی از مهمترین اهرمهای فشار تهران، کنترل دو گذرگاه حیاتی انرژی جهان—تنگه هرمز و باب المندب—است. ایران پیش از این نیز تهدید کرده که در صورت لزوم، این مسیرهای دریایی را خواهد بست. این اقدام میتواند زنجیره تأمین نفت و گاز جهان را با بحران مواجه کند و اقتصاد اروپا و آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد.
تأثیر بر بازار انرژی اروپا
همانطور که وزیر اسبق اقتصاد ایران، خاندوزی اشاره کرده، اگر ایران تنگه هرمز را مسدود کند، صادرات نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) از خلیج فارس به شدت کاهش خواهد یافت. این موضوع بلافاصله بر قیمتهای جهانی انرژی تأثیر گذاشته و بحران جدیدی در اقتصادهای وابسته به انرژی ایجاد خواهد کرد.
بر اساس گزارش بلومبرگ، قیمت گاز در اروپا پس از تشدید تنشها افزایش یافته، چرا که این قاره به شدت به گاز طبیعی مایع وارداتی از خلیج فارس، به ویژه از قطر، وابسته است. هرگونه اختلال در عبور کشتیها از تنگه هرمز میتواند ذخایر گاز اروپا را تحت فشار قرار دهد و قیمتها را به سطح بیسابقهای برساند.
باب المندب: اهرم دوم فشار ایران
علاوه بر تنگه هرمز، ایران از طریق متحدان خود در یمن میتواند تنگه باب المندب—مسیر حیاتی کشتیهای نفتی از خلیج فارس به مدیترانه—را نیز تحت کنترل بگیرد. بستن این آبراه به معنای قطع کامل مسیر جایگزین برای نفتکشهایی است که میخواهند از تنگه هرمز دور بزنند. این اقدام میتواند بحران انرژی را تشدید کرده و هزینههای حملونقل را به شدت افزایش دهد. تجربهای که در ماههای گذشته نیز جواب لازم را گرفته و هزینههای سنگینی برای رژیم صهیونیستی و آمریکا به دنبال داشت.
واکنش غرب و آینده احتمالی
در حالی که آمریکا و متحدانش احتمالاً برای مقابله با این سناریو به گزینههای نظامی یا دیپلماتیک فکر میکنند، هرگونه درگیری گسترده در منطقه میتواند به یک جنگ تمامعیار اقتصادی تبدیل شود.
اروپا که هنوز از تبعات جنگ اوکراین و تحریمهای روسیه رنج میبرد، ممکن است بار دیگر با کمبود انرژی و تورم فزاینده مواجه شود به نحوی که اینبار با فلج شدن اقتصاد اروپا نارضایتی عمیقی برای شهروندان اروپایی ایجاد شود.
تهدید ایران به بستن تنگه هرمز نه تنها یک تاکتیک نظامی، بلکه یک سلاح اقتصادی کارآمد است که میتواند غرب را مجبور به بازنگری در سیاستهای خود کند. در صورت اجرایی شدن این طرح، جهان شاهد یکی از بزرگترین شوکهای انرژی در دهههای اخیر خواهد بود.
